اگه انیمه‌باز یا به اصطلاح اوتاکو باشین و ماکوتو شینکای رو نشناسین، پس چندان از انیمه‌ها خبردار نیستین. ماکوتو شینکای کسیه که با ساختن سومین انیمۀ سینمایی پرفروش تاریخ یعنی نام تو، اسمش سر زبون‌ها افتاد. اون شاید به اندازۀ میازاکی انیمه رو به غربی‌ها معرفی نکرده باشه؛ ولی اگه میازاکی رتبۀ اول رو داشته باشه، شینکای قطعاً رتبۀ دومه! حالا توی این مطلب می‌خوایم به یک سری از شباهت‌های کوچولویی که در آثار ماکوتو شینکای وجود داره اشاره کنیم. برای خواندن ادامۀ مطلب با ما در اسمارتین همراه باشید.


نام تو در زمان خودش، پرفروش‌ترین فیلم‌انیمۀ تاریخ شد؛ ولی الان در رتبۀ سوم، یعنی بعد از «شیطان کش: قطار بی انتها» و «شهر اشباح» قرار گرفته.

ماکوتو شینکای بیشتر داستان‌های عاشقانه‌ای رو روایت می‌کنه که با هم اختلاف زمانی و مکانی دارن؛ به همین دلیل اگه طرفدار آثار رمانتیک هستین، احتمالش زیاده که ماکوتو شینکای تبدیل به کارگردان موردعلاقۀ شما بشه.

شباهت‌های کوچولویی هم در آثار شینکای وجود داره که هنوز کسی به اونا اشاره نکرده. منم گفتم خب چرا ننویسمشون؟ بزن که بریم!

هشدار: این بخش از متن حاوی اسپویل قسمت‌هایی از داستان می‌باشد؛ بنابراین اگر مجموعه را به طور کامل تماشا نکرده‌اید، از خواندن ادامۀ متن تا پایان هشدار اسپویل خودداری کنید.
چسب زخم تاکی و هوداکا در ابتدای داستان
چسب زخم تاکی و هوداکا در ابتدای داستان

وجود چسب زخم

اسپویل‌کنندۀ نام تو و فرزند آب و هوا

در اولین سکانسی که با تاکی روبرو می‌شیم، یک چسب زخم روی صورتش هست. چسب زخمی که دلیلشو اول نفهمیدم؛ ولی اوکودرا اشاره کرد به چسب زخم تاکی و گفت: «تو با اینکه زورت زیاد نیست، زود از کوره در میری!»

بارها در داستان دیده می‌شه که تاکی زود جوش میاره. اون زود دعوا راه می‌اندازه؛ ولی بیشتر از همه کتک می‌خوره! (بهش نمی‌اومد نه؟)

جالبیش اینجاست که هوداکا هم با یک چسب زخم وارد داستان می‌شه. شینکای توی داستان دلیلی براش نمیاره؛ ولی بعضیا می‌گن که به خاطر خشونت خانگی از خونه فرار کرده و این چسب زخم هم نشونهٔ همونه.

در هر دو انیمه مدام به تاثیر آب و هوا روی احساسات ما اشاره می‌شه
در هر دو انیمه مدام به تاثیر آب و هوا روی احساسات ما اشاره می‌شه

تاثیر آب و هوا روی احساسات

اسپویل کنندۀ باغ کلمات و فرزند آب و هوا

باغ کلمات و فرزند آب و هوا، دو تا انیمۀ پررنگ و لعابن. به‌طوری که می‌شه از سکانس‌هاشون عکس گرفت و گذاشت تصویرزمینه از بس که قشنگن! (و همین‌طور نام تو)

تاکائو در باغ کلمات، از اولین مونولوگ‌هاش این هستش که روزهای بارونی پیاده به مدرسه می‌ره. این یکی از قانوناشه؛ چون روزهای بارونی قشنگ‌ترن و همین هم باعث شد با یوکینو ملاقات کنه.

هوداکا هم در یکی از مونولوگ‌هاش به این که آب و هوا روی احساسات خیلی تاثیر می‌ذارن اعتراف کرد. آب و هوای مدام بارونی که ما فکر می‌کنیم خیلی رمانتیکه؛ ولی نه تا وقتی هر روز بارونی باشه. شاید برای همینه که از نظر شمالیا، بارون اونقدری رمانتیک نیست که برای ما هست!

فکر کنم برای خیلیاتون این شکلیه. هوای ابری حال خیلیامون رو می‌گیره. ما از رعد و برق می‌ترسیم. برف بهمون آرامش می‌ده و بارون دلمونو می‌شوره. آب و هوا روی احساسات ما تاثیر زیادی دارن!

افسانه‌های ژاپنی

اسپویل کنندۀ کودکانی که به دنبال آواهای گمشده می‌گردند، فرزند آب و هوا و نام تو

توی این آشفته‌بازاری که ژاپنی‌ها غربگرا و شهرنشین شدن و کم‌کم فرهنگ قدیم ژاپنی رو به فراموشی سپردن، ماکوتو شینکای نگران فرهنگ ژاپنیه.

در «کودکانی که به دنبال آواهای گمشده می‌گردند»، برای برگردوندن آدم‌ها از دنیای مردگان (آگارتا)، شخصیت اصلی یعنی آسونا وارد اونجا می‌شه. اگه من این انیمه رو نمی‌دیدم هیچ‌وقت متوجه نمی‌شدم که ژاپنی‌ها چنین داستان‌هایی دارن.

در نام تو هم بندهای بافتنی نماد زمان شناخته می‌شن و بارها از موسوبی حرف زده می‌شه. موسوبی هم جزء افسانه‌های ژاپنیه که اگه دلتون می‌خواد، می‌تونین درموردش بخونین.

در فرزند آب و هوا هم هینا دختر آفتاب هستش. شخصیت‌هایی که در تاریخ ژاپن از اونا به عنوان کسایی یاد می‌شه که در هر سرزمینی می‌تونن با خواهش از خدا، آب و هوا رو کنترل کنن؛ چون درخواست اونا همیشه قبول می‌شد. با این حال، در آخر باید قربانی می‌شدن تا آب و هوا به شکل اولش برگرده؛ چون تا زمانی که اون‌ها زنده باشن، سیل و خشکسالی گریبان‌گیر مردم اونجاست.

ای کاش ما هم یک ماکوتو شینکای داشتیم تا فرهنگمون رو با یک قالب قشنگ به جهان نشون بده!

اختلاف زمانی ارتباط دو عاشق

اسپویل کنندۀ نام تو و آواهایی از ستاره‌ای دوردست

اول متن هم گفتم که ماکوتو شینکای، روایت‌کنندۀ داستان عاشق‌هاییه که با هم اختلاف دارن.

«آواهایی از ستاره‌ای دوردست»، روایتگر داستان ناگامینه و نوبورو هستش. ناگامینه یک فضانورده و به سیارۀ دیگه‌ای میره. از اونجا به بعد هم هر پیامی به نوبورو می‌فرسته، چندین سال طول می‌کشه تا بهش برسه. بعضیا می‌گن «میان ستاره‌ای» کریستوفر نولان، ممکنه از این انیمه الهام گرفته شده باشه؛ چون تقریبا همین داستانه. با این حال به‌جای دو عاشق، داستان یک پدر و دختر روایت می‌شه. (اونا می‌گن؛ من نمی‌دونم! ?)

نام تو هم که از اون جایی داستانش پیچیده شد که فهمیدیم تاکی سه هفتۀ پیش با میتسوها جابجا شده؛ ولی میتسوها سه سال پیش مرده! دوتا خط زمانی متفاوت.

هرکدوم از شخصیت‌ها با دو خط زمانی سر و کله می‌زنن. روح تاکی به گذشته می‌ره و وارد «اکنون» میتسوها می‌شه. روح میتسوها هم که به آینده می‌ره و وارد «اکنون» تاکی می‌شه. شاید مثل همون بندهایی که نماد زمانن، چند تا بند کنار هم گذاشته شده که در هم گره می‌خورن.

هردوی این زوج‌ها در ارتباطشون اختلاف زمانی دارن. با توجه به شباهت‌های نام تو به آثار قبلی کارگردان، شاید شینکای برای اون از آثار قبلیش هم یک الهاماتی گرفته باشه! ولی هر چی که هست، نام تو پخته‌ترین اثر شینکای تا الانه.

ایستراِگ!

اسپویل کنندۀ نام تو و فرزند آب و هوا

ایستراِگ معمولاً در انیمیشن‌های غربی استفاده می‌شه. توی هر انیمیشنی یک نکته وجود داره که باید پیداش کنین.

ایستراگ در معنای لفظی، تخم مرغ‌های هدیۀ روز عیدپاکه. این تخم مرغ‌ها رو قایم می‌کنن تا بچه‌ها مثل یه بازی، دنبالشون بگردن.

معمولاً استودیوی پیکسار از ایستراگ برای معرفی پروژۀ بعدیش استفاده می‌کنه؛ ولی ماکوتو شینکای از این کار برای معرفی آثار قبلیش استفاده می‌کنه.

حضور یوکینو به عنوان معلم میتسوها
حضور یوکینو به عنوان معلم میتسوها

در نام تو، معلم میتسوها در واقع یوکینو از انیمۀ «باغ کلمات» هستش. تاکائو هم در این انیمه حضور داره؛ ولی اونقدر نیست که به چشم بیاد. (درواقع اون گوشه‌موشه‌هاست! سعی نکنین که نمی‌تونین پیداش کنین! ?)

حضور کوتاه میتسوها و تاکی در فرزند آب و هوا
حضور کوتاه میتسوها و تاکی در فرزند آب و هوا

در فرزند آب و هوا هم تاکی و میتسوها، حضور کوتاهی دارن که باعث شده بعضیا بهش بگن دنبالۀ غیررسمی نام تو :/ ولی جز حضور کوتاه میتسوها و تاکی، این دو داستان ربط دیگه‌ای به هم ندارن.

پایانی بر یک داستان عاشقانه!

اسپویل کنندۀ نام تو و پنج سانتی‌متر بر ثانیه

احتمالاً خیلی‌‎ها سریع متوجه شباهت این دو شدن. هر دو زوج تاکاکی و آکاری و همچنین تاکی و میتسوها، در آخر همدیگه رو می‌بینن و از کنار هم رد می‌شن. با این تفاوت که تاکاکی، آکاری رو می‌بینه؛ولی وقتی برمی‌گرده، دیگه آکاری اونجا نیست! ولی تاکی و میتسوها، اعتراف می‌کنن که همدیگه رو می‌شناسن. هرچند که یادشون نمیاد چه اتفاقی بین اونا افتاده.

صحنه آخر هر دو انیمه شباهت بصری زیادی هم دارن! حتی لباس‌های این دو زوج شبیه همدیگه‌ست!
صحنه آخر هر دو انیمه شباهت بصری زیادی هم دارن! حتی لباس‌های این دو زوج شبیه همدیگه‌ست!

پنج سانتی‌متر بر ثانیه، ما رو با یک پایان تلخ تنها گذاشت و نام تو، با هزاران رویاپردازی!

پایان هشدار اسپویل: با خیال راحت می‎‌‎توانید به خواندن ادامۀ متن بپردازید!
چهار عدد زوج دوست‌داشتنی!
چهار عدد زوج دوست‌داشتنی!

رنگ موی شخصیت‌های داستان

این به‌نظر من خیلی جالبه که شینکای هیچ‌وقت از رنگ موهای غیرمتعارف استفاده نمی‌کنه. از اونجایی که شخصیت‌ها ژاپنی هستن، رنگ موی سیاه دارن. البته قهوه‌ای هم هست؛ ولی کمتر.

اینکه شینکای این کار رو انجام می‌ده واقعاً جالبه. اونم توی دنیای انیمه‌ای که خودتون می‌بینین پر از خیال‌پردازیه و رنگ موها نماد شخصیتن. این حرکت شینکای می‌تونه نشون‌دهندۀ تمایل اون به نزدیکتر شدن داستان‌هاش به واقعیت در عین آمیخته شدن با افسانه‌ها باشه.

بهترین راه برای باورپذیر کردن یک دروغ، آمیختن اون با واقعیته!

داستان‌های شینکای، شیرین‌ترین دروغ‌هایی هستن که یک آدم می تونه بشنوه! (البته ببینه!)
هیروکی و تاکاکی در حال تیراندازی با کمان

تیراندازی با کمان

هیروکی از محل فرار روزهای اول آشنایی و تاکاکی از پنج سانتی متر بر ثانیه هردوشون تیراندازی با کمان تمرین می‌کردن. این قضیه ربط خاصی به داستان نداشت و تغییری در داستان ایجاد نمی‌کرد. بیشتر شبیه یک سکانس زائد بود؛ ولی جالبه که دو تا شخصیت از انیمه‌های شینکای دقیقاً یک رشته رو تمرین می‌کردن. البته این دو فیلم خیلی به هم شبیه هستن و نوع روایتشون تقریباً یکسانه. (اگه یادتون باشه تاکی هم بسکتبال بازی می‌کرد)

شخصیت‌های سیگاری در انیمه‌های ماکوتو شینکای
شخصیت‌های سیگاری در انیمه‌های ماکوتو شینکای

شخصیت‌های سیگاری

ماکوتو شینکای بعد از نام تو، فرزند آب و هوا رو ساخت که این دو انیمه کاملاً با انیمه‌های قبلی تفاوت داشتن و سبکشون به کلی فرق می‌کرد. مونولوگ توش حرف کمتری برای گفتن داشت و زمانی که خیلی آروم‌آروم گذشته رو به سرعت نمی‌گذروند و اتفاقات زیادی تو زمان کوتاه می‌افتاد؛ اما چیزی که هیچ‌وقت تغییر نکرده شخصیت های سیگاریه! توی تمام انیمه‌های بلند ماکوتو شینکای، جز باغ کلمات، همیشه یک شخصیت سیگاری وجود داشته. ?

توی کودکانی که به دنبال آواهای گمشده می‌گردند هم شخصیت سیگاری جزء شخصیت‌های مهم بود. دلیل وجود این شخصیت‌های سیگاری رو هم کسی نمی‌دونه. شاید فقط دلش خواسته شخصیت سیگاری بذاره. ?


جمع‌بندی

شینکای کارگردان موردعلاقۀ منه. اون بلده چطور یک داستان عاشقانه رو روایت کنه. داستان‌های اون نیاز به شخصیت‌پردازی پیچیده ندارن. داستان‌های پررنگی که مدت‌ها در ذهن ما ماندگار می‌شن؛ شینکای استاد این کاره!

بیشتر آثار ماکوتو شینکای جو متفاوتی با همدیگه دارن؛ ولی در آخر هرکدوم یک چیز مرموزی داره که باعث می‌شه امضای ماکوتو شینکای زیرش بخوره! درواقع یه ارتباط خاصی بین همشون هست.

ماکوتو شینکای تنها کارگردانیه که بیشتر آثارشو دیدم. هر چند تمام آثارش به ظرافت و شگفت‌انگیزی نام تو نیستن؛ ولی همشون ارزش دیدن رو دارن!


دوست اسمارتینی!

  • نظرت دربارۀ آثار ماکوتو شینکای چیه؟
  • تو هم شباهت خاصی بین آثار ماکوتو شینکای یا انیمه‌های دیگه پیدا کردی؟ برامون بنویسشون!
  • نظرت دربارۀ یادداشت‌ها و مطالب انیمه‌ای اسمارتین چیه؟ اگه ایدهٔ جالبی توی ذهن داری به ما بگو تا اجراییش کنیم!
  • پیشنهاد یا انتقادی داری؟ حتما برای ما توی نظرات بنویس. ما همشو می‌خونیم!
  • به نویسندگی علاقه داری و می‌خوای نوشتن رو تجربه کنی؟ به بخش ارسال مطلب برو و نوشته خوبت را برای ما ارسال کن. ما هم اون رو با اسم خودت منتشر می‌کنیم!

بیشتر بخوانید:

دور نیست…ماهی
گلچین بهترین قسمت های باب اسفنجی با دوبله فارسی [تماشا کنید] – سید متین فقهی
فروشگاه PSP به‌طور رسمی تعطیل شد – خاطراتی که به خاک سپرده شدند… – سید متین فقهی
بازگشت ستارۀ انگلیسی به وطن – جیدون سانچو رسماً به منچستریونایتد پیوست – سهیل کوهی اصفهانی